مىگويد چون پول عقيم و نازاست ربا حرام است . اين استدلال دو مقدمه دارد : 1 . سرمايه دارى آنگاه مشروع است كه سرمايه مولَّد باشد . 2 . پول مادامى كه به شكل پولى مملوك است مولَّد نيست . پس سرمايه دارى با پول به شكل پولى كه نامش رباست نامشروع است . پول بالقوه همه چيز است و بالفعل هيچ چيز نيست ، چون حتى مثل ميوه قريبالفساد هم كه هرچند قابل استغلال نيست ولى قابل خوردن هست نمىباشد . پول از آن جهت كه پول است ثروت است ، زيرا در ثروت بودن شرط نيست كه خودش قابل استيفا باشد ، ولى در سرمايه بودن و مستغل واقع شدن تنها مفيد بودن به طور مستقيم شرط كافى نيست ، لازم است كه مولَّد باشد يعنى منبع فاعلى يا قابلى اثرى باشد كه خود آن اثر ارزش و ماليت داشته باشد . پول از آن جهت كه پول است و همان جهت ملاك ثروت بودن آن است ، اين است كه معنى حرفى است ، رابط ميان كالاهاست . پس علت اينكه نمىتوان پول را اجاره داد و يا به نحوى ديگر آن را مستغل و سرمايه قرار داد اين است كه پول مولَّد نيست . عليهذا اگر كالاى ديگرى غير از پول هم وجود داشته باشد كه به هيچ نحو مولَّد نباشد نمىتواند سرمايه قرار بگيرد ولى در نظر نداريم كه واقعاً چنين كالايى وجود داشته باشد ( 1 ) . علت اينكه پول مولَّد نيست اين است كه پول ثروت بودن خود را از رابط بودن و معنى حرفى بودن دريافت كرده است . خلاصه مطلب اينكه ملاك سرمايه دارى مشروع اين است كه انسان مالك ثروتى باشد كه آن ثروت سبب و مولَّد ثروتى ديگر باشد . مادامى كه انسان مالك ثروت اول است مالك ثروت دوم هم هست ، خواه آنكه مولَّد بودن آن مملوك بالاستقلال باشد ( 2 ) يا به ضميمه عمل

--> ( 1 ) . چنين كالايى وجود ندارد ولى اموالى هست كه مولَّد نيست مثل منافع اعيانى كه به سبب اجاره ، انسان مالك آنهاست و به همين جهت به آنها كالا اطلاق نمىشود . ( 2 ) . شايد تاكنون چنين مصنوعى وجود نداشته است كه خود مصنوع مستقلًا بتواند مولَّد باشد .